İz bırakan bir muallim: Mahir İz

Ömrünü kitaba ve eğitime adayan mütefekkir, şair ve yazar Mahir İz vefatının 45'inci yılında yad ediliyor.

Eğitim 08.07.2019, 19:35 08.07.2019, 19:35
İz bırakan bir muallim: Mahir İz

Tam adı Abdullah Mahir İz olan yazar, Medine-i Münevvere, Midilli ve Ankara kadılıklarında bulunmuş Külahizade es-Seyyid İsmail Abdulhalim Efendi ile Şerife Raife Hanımın çocukları olarak 28 Ocak 1895te İstanbulda dünyaya geldi.

İlk ve orta okulu babasının görevi nedeniyle Midilli, Balıkesir ve Ispartada okuyan İz, İstanbul Vefa Lisesinde başladığı lise eğitimini ise 1916da Ankara Sultanisinin edebiyat bölümünde tamamladı. Mahir İz, ailesi tarafından itinalı bir eğitime tabi tutularak, resmi eğitim ve öğretimin yanında, devrinde yaşamış pek çok isimden özel dersler aldı.

Mehmet Akifle Fars ve Fransız edebiyatı üzerine çalıştı


REKLAM

ads by AdMatic
Okulu bitirdikten sonra aynı okulda Türkçe öğretmenliğine başlayan Mahir İz, TBMMde zabit katipliği de yaptı ve Milli Mücadele yıllarında Ankarada Mehmet Akif Ersoyla Fars ve Fransız edebiyatı üzerine çalıştı.

İstiklal Marşını bir eğitim aracı olarak kullanan ve her fırsatta okuyan Mahir İzin talebelerinden Prof. Dr. Mustafa Uzun, bir söyleşisinde İzin cömertliğini, Mahir Bey maddi olarak zengin değildi. Maaşıyla geçinir, maaşını alınca da hemen yüzde iki buçuğunu ayırıp zekat olarak dağıtırdı. şeklinde anlattı.

Mahir İzin gençliğinde kaleme aldığı şiirleri Maksud Kamuran adıyla Ankarada çıkan Say dergisinde yayımlanırken, edebi ve sosyal konulu yazıları Namık Yaz, bilim konulu makaleleri ise Abdullah Söğüt imzasıyla çeşitli dergilerde yer aldı. Sonraki yıllardaki yazı ve şiirlerini Sebilürreşad, Yeni İstiklal, İslam Düşüncesi, Bugün, Yeni Asya, Sabah, Yeni İstanbul ve Diyanet Dergisi gibi gazete ve dergilerde yayımladı.


İstanbul İmam Hatip Okulunda öğretmenlik yaptığı sırada iki yıl İstanbul Üniversitesi Kimya Bölümüne, bir yıl Hukuk Fakültesine devam eden İz, 1936da Edebiyat Fakültesinden mezun oldu. İz, öğretmenlik hayatında aralarında Kuleli Askeri Lisesi, Nişantaşı Ortaokulu, Haydarpaşa Lisesi ve Çamlıca Kız Lisesinin de olduğu okullarda görev yaptı.

Bir insanda kabiliyet, yetenek gördüğünde elinden tutardı

İzin öğrencilerinden Prof. Dr. Yaşar Fersahoğlunun tarifiyle dil, ses tonu ve beden dilini çok iyi kullanan bir hoca olan Mahir İz, sohbetlerine 8 yıl boyunca katılan Prof. Dr. Mahmut Kayanın cümlelerine ise şöyle yansıdı:

Mahir İz hoca, bir insanda kabiliyet, yetenek gördüğünde elinden tutar, onu yönlendirirdi. Biz eski hocalarımızdan bunları görmedik. Okuyoruz, kitapları deviriyoruz, aradan yıllar geçiyor. Geleceğimize ait, Türkiyenin geleceğine ait, İslam dünyasının geleceğine ait bize hiçbir kelime söyleyen olmadı. Çalışın oğlum çalışın, iyi de bunu bize ninem de söylüyor. Nasıl bir yöntem kullanacak ve nasıl bir yol takip edeceğiz? İşte Mahir Bey bize bunu öğretti.

Bir yıl İstanbul İmam Hatip Okulu Müdürlüğü yaparak emekliye ayrılan İz, aynı yıl Taksimde Yeni Kolejin müdürü olarak yeniden eğitimciliğe döndü ve altı ay sonra yeni açılan İstanbul Yüksek İslam Enstitüsünde edebiyat, tasavvuf tarihi, hitabet ve irşat dersleri vermeye başladı. On yıl süren bu yeni eğitimcilik döneminden sonra ikinci kez emekli olan Mahir İz, Yüksek İslam Enstitüsündeki hocalığı sırasında, Bilimlere Yardım Cemiyeti’nin daveti üzerine Özel Fatih Erkek Kolejinin kuruluşunda yer aldı.

İslam bilimi ve tasavvuf alanında araştırmalar yapan ve dersler veren İz, Ahmet Cevdet Paşanın Hz. Ademden başlayarak bütün peygamberlerin tarihini içeren Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hulefa eserini sadeleştirdi. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 27 Mayıs 1960 Darbesinden sonra Kuran-ı Kerimin Latin harfleriyle basılması konusunda danışmanlık yapması için davet edilen İz, bu durumun yanlış olduğunu söyleyerek vazgeçilmesini sağlarken, 1961de Diyanet İşleri Başkanlığınca hazırlanan Kuran-ı Kerim Mealinin redaksiyon heyetine başkanlık yaptı.

Ömrünün yaklaşık 60 yılını öğretmenliğe vakfetti

Öğrencilerine En hayırlı varis, talebedir. Evlat, idealini suistimal edebilir ama talebe etmez. Senin amel-i salihini evlattan ziyade talebe devam ettirir. Allah muhafaza buyursun, evlat hayırsız çıkabilir ama talebenin hayırsız çıkma ihtimali daha azdır. diyen Mahir İzin mesleğine adanmışlığı başarı hikayesinin arkasındaki birinci unsur oldu.

İz, yaşadığı dönem itibariyle pek çok önemli hadiseye şahitlik ederken, bu durum talebelerinden Emin Çimen tarafından, Hoca, çok kritik bir devrin insanıydı. Onun akranı büyük çoğunlukla devrin icabı dine ya cephe almış veya İslamdan uzak durmuşken Mahir Hoca, hocazadeliğinin gereğini yapmıştır. Her vesileyle insanları ihlas, ilim ve amel-i salihe teşvik etmiştir. sözleriyle anlatıldı.

Yaklaşık 60 yıl süren hocalık yaşamı nedeniyle, devrin ileri gelen din, siyaset ve edebiyatçılarıyla yakın ilişkide bulunan İz, yaşamını, tanığı olduğu olayları ve tanıdığı kişileri, anılarını Yılların İzi kitabında okurlarıyla paylaştı.

Hissettirmeden irşad ederdi

İz, Sönmez Neşriyat Şirketinin kuruluş yıllarında Yönetim Kurulu Başkanlığı ve İlim Yayma Cemiyetinin Danışma ve Bilim Kurulunda çalışırken, İslami İlimler Araştırma Vakfı ile Türk Kültürü Vakfının kurucuları arasında yer aldı.

Talebelerinden M. Ertuğrul Düzdağın anlatımıyla her seviyeden her çeşit insanla akranı gibi konuşan, onu kendisine çeken ve hissettirmeden irşad eden Mahir İz, tedavi gördüğü Paşabahçe Devlet Hastanesinde 9 Temmuz 1974te hayatını kaybetti.

Gerek derslerinde gerekse çevresinde pek çok bilim ve edebiyat adamının yetişmesini sağlayan İzin Erenköy Sahrayı Cedid Mezarlığında bulunan mezarının taşına Muallim Mahir İz yazıldı.

Mahir İzin bazı eserleri

Mahir İz, araştırma ve inceleme alanında Tasavvuf, Peygamber Efendimiz, Din ve Cemiyet, anı türünde Yılların İzi, şiir seçkisi olarak Hocanın Seçtikleri ve sadeleştirme eserleri olarak ise Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı ve Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hulefa isimli çalışmaları kaleme aldı.

 

Yorumlar (0)
banner51
25°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce Şu Anki Korona Virüs Rakamlarına Göre Okullar 31 Ağustosta Açılmalı mı?
Sizce Şu Anki Korona Virüs Rakamlarına Göre Okullar 31 Ağustosta Açılmalı mı?
Namaz Vakti 09 Ağustos 2020
İmsak 04:19
Güneş 06:00
Öğle 13:15
İkindi 17:07
Akşam 20:20
Yatsı 21:53