Yüksek enflasyon dünyanın kabusu

Pandemide başlayan kapanmaların ardından dünya yüksek enflasyon kabusu yaşamaya başladı. ABD'de enflasyon 40 yılın zirvesine çıkarken, AB tarihin en yüksek seviyesine ulaştı

Ekonomi 13.01.2022, 16:12
Yüksek enflasyon dünyanın kabusu

Çinde başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan ve son 2 yılda, ekonomilerde 1929 buhranından bu yana en büyük tahribatı yaratan pandemi süreci, enflasyonu küresel bir sorun haline getirdi. Pandeminin ilk yılında etkili olan kapanmalarla birlikte başlayan tedarik zincirindeki aksamalar, başta enerji ve gıda olmak üzere emtia fiyatlarındaki rekor artışlar, dünya ekonomisinin dengelerini alt üst etti. Küresel merkez bankalarının, pandemi sürecinde gerçekleştirdiği ve boyutu 15 trilyon doları aşan parasal gevşeme, enflasyonu tüm ülkeler için adeta bir kabusa çevirdi.

ABDDE 40 YILIN ZİRVESİ

ABDde dün açıklanan verilere göre yıllık enflasyon aralık ayında yüzde 7 ile Haziran 1982den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Aralık ayında tüketici fiyatları aylık bazda ise yüzde 0.6 ile 0.5 olan beklentinin üzerinde arttı. ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell, önceki gün yaptığı açıklamada, yüksek enflasyonun ABDdeki ekonomik toparlanma için "ciddi bir tehdit" olduğunu ve enflasyonu dizginlemek için gerekeni yapacaklarını söylemişti.

EURO BÖLGESİNDE REKOR

Enflasyon sadece ABDnin değil, Avrupanın da bir numaralı gündem maddesi... Euro Bölgesinde, aralık ayında yıllık enflasyon yüzde 5 ile kayıtlardaki en yüksek seviyesine ulaştı. Euro Bölgesinde en yüksek yıllık enflasyon yüzde 26 ile enerjide gerçekleşti. Enerjiyi, yüzde 3.2 ile gıda, alkol ve tütün ürünleri izledi. Enflasyon, aralık ayında Almanyada yüzde 5.3, Fransada yüzde 3.4, İspanyada yüzde 6.7, İtalyada yüzde 4.2, Hollandada yüzde 6.4, Belçikada yüzde 6.5, Litvanyada yüzde 10.7 ve Estonyada yüzde 12 seviyesinde ölçüldü. Türkiyede sık sık gündeme gelen Üretici Fiyatları Endeksi, Almanyada da yüzde 9.8 ile 1974ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Almanyada TÜFE ise 30 yılın zirvesine ulaştı.

ELEKTRİK DÜNYAYI ÇARPIYOR

Dünya genelinde elektrik fiyatları, salgının ardından ülkelerin ekonomik toparlanma sürecine girmesi, arzın hızla artan talep karşısında yetersiz kalması ve fosil yakıt fiyatlarındaki artışın etkisiyle yükselişini sürdürüyor. Spot piyasalarda bir megavatsaat elektriğin fiyatı rekor seviyede arttı. Almanyada spot piyasada 2021 yılı ocak ayında ortalama 53.6 euro olan bir megavatsaat elektriğin ortalama fiyatı, aralıkta 3 kattan fazla artarak 221 euroya ulaştı. Söz konusu dönemde, Fransada fiyatlar 59.5 eurodan 274.7 euroya, İngilterede 90 eurodan 287.70 euroya, Hollandada 53.6 eurodan 221 euroya çıktı. Belçika, Avusturya, İspanya, Danimarka gibi Avrupa ülkelerinde de spot elektrik fiyatları son bir yılda yaklaşık 4 kat artış gösterdi. Doğalgaz fiyatları da geçen yıl Avrupada yüzde 600 arttı.

GIDA FİYATLARI 10 YILIN ZİRVESİNDE

Küresel gıda fiyatları, aralık ayında dört aylık artışın ardından gerilese de 2021i yüzde 28 artışla 2011den bu yana en yüksek seviyede tamamladı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından derlenen, tahıllar, yağlı tohumlar, süt ürünleri, et ve şeker fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen dünya gıda fiyatları endeksi aralık ayında 133.7ye çıktı. Yıllık bazda ortalama 125.7 değerini alan endeks yılı 2020deki seviyesinin yüzde 28.1 üzerinde tamamlarken 2011de gördüğü 131.9 seviyesinden sonraki en yüksek seviyeyi gördü. Yükselişte dünya genelinde rekoltede yaşanan düşüş ve güçlenen talep etkili oldu.

BARIŞ ERGİN

Kaynak : Sabah

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Şu an seçim olsa hangi partiye oy verirdiniz?
Şu an seçim olsa hangi partiye oy verirdiniz?
Namaz Vakti 28 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı