Ayasofya'yı süsledi, ABD'ye imzasını attı

Osmanlının hat sanatçısı devlet adamı Mustafa İzzet Paşa, çalkantılı bir devirde vazife yapmasına rağmen ömrü boyunca yüzlerce hat eseri meydana getirdi. Onlardan en meşhurları Ayasofya'nın yazıları ve Washington Anıtı'ndaki kitabeydi

Gündem 12.10.2020, 12:09
Ayasofya'yı süsledi, ABD'ye imzasını attı

Malumunuz Osmanlı İmparatorluğunda hat sanatçısı padişahlar, şair paşalar, sanatkar devlet adamları eksik olmazdı. Devlet sanatçıların idaresindeydi yani... Ancak onlardan biri vardı ki sanatını Ayasofya Camiinin duvarlarına nakşetmiş, adını Washington Anıtına kadar ulaştırmıştı. O devlet adamı Kazasker Mustafa İzzet Paşadan başkası değildi elbette.

İşte Osmanlının sanatkar paşasının hayatı ve sanat yolculuğu bir kitaba mevzu oldu. Araştırmacı Murat Özerin kaleme aldığı "Ayasofyanın Nişanesi-Kazasker Mustafa İzzet" adlı eser, Kuveyt Türk tarafından okuyucuya sunuldu. M. İzzet Paşaya dair rivayetlerin de olduğu eserde, sanatçının eserlerinin derli toplu bir listesi de ortaya konuluyor.

Vesikalarla dolu kitaptan öğrendiğimize göre "seyyid" yani Hazreti Peygamber soyundan gelen paşa, 1801de Kastamonu Tosyada hayata gözlerini açar. Babası trajik bir şekilde öldürülünce, İstanbula gelir. Seyyid Mustafa İzzet, okuduğu bir nat sayesinde Sultan II. Mahmudun alakasını çeker ve devrinin "Royal Academy"si olan Enderun Mektebinde seçilir. Çömez Mustafa Vasıf Efendi, Yesarizade Mustafa İzzet Efendi gibi hat sanatı üstatları, kendisine hoca olur. Mustafa İzzet Efendi, kısa zamanda Sultan II. Mahmudun yanından ayırmadığı isimlerden biri haline gelir. Paşa bir ara inzivaya çekilse de yine saraya döner; şehzadelikleri zamanında padişahlara hocalık yapar, kazaskerlik ve nakibül-eşraflık vazifelerine getirilir.

"UÇUŞAN KELEBEKLER"


Osmanlının çalkantılı dönemlerine şahitlik etse de buna rağmen sanattan hiç kopmaz... Celaleddin ve Rakım hat ekollerini kendi potasında eriten Mustafa İzzet Efendi, eski üstadlara hayrandır; Rakım Efendinin, Neslişah Türbesi kapısındaki yazılarını saatlerce seyreder "Bunlar insan işi değil" deyip ağlar. Sonradan gelen sanatçılar da, sıra dışı bir hayat süren Mustafa İzzet Efendinin yazılarını "uçuşan kelebeklere" benzetirler... Sultan Abdülhamide ilk biat eden devlet adamı olan ve 1876da vefat eden Mustafa İzzet, levhalardan cami kitabelerine, Mushaflardan hilye-i şeriflere kadar yüzlerce eser yazar. Onlardan yaklaşık 370 adedi günümüze ulaşır.

EN BÜYÜK HATTI AYASOFYAYA YAZDI

Mustafa İzzet Efendinin eserlerinden en meşhuru Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifinde bulunuyor... İzzet Efendi, Sultan Abdülmecid zamanında halen dünyanın en büyük el işçiliği hat eserleri kabul edilen hatları meydana getirir. Önce kağıda yazılan hatlar, o zamanın imkanlarıyla kareleme tekniği ile büyütülür. Büyük hattat, kubbedeki 18 metrelik ayet istifinin yanında Dört Halife ve Hazreti Hasan-Hüseyinin isimlerini mabede nakşeder. Hazreti Hüseyin levhasına ise gözyaşı şeklinde imzasını koyar.

WASHINGTON ABİDESİNDE İMZASI VAR

Mustafa İzzet Paşanın bir eseri de okyanus ötesinde yer alıyor. 150 sene önce hürriyeti temsil eden Washington Anıtı için bütün dünyadan yazılar istenmiş. Osmanlıdan da Sultan Abdülmecidin isteği üzerine Mustafa İzzet Paşanın kaleme aldığı kitabe ABDye gönderilmiş. Osmanlı sanatının yüksekliğini yansıtan kitabe, abidenin 17. katında yer alıyor. Eserde, sanatkar paşanın imzası bulunuyor.

MURAT ÖZTEKİN

Türkiye

Yorumlar (0)
banner51
14°
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
24 Kasımda 60 Bin Öğretmen Ataması Gelmeli mi?
24 Kasımda 60 Bin Öğretmen Ataması Gelmeli mi?
Namaz Vakti 31 Ekim 2020
İmsak 06:01
Güneş 07:27
Öğle 12:53
İkindi 15:41
Akşam 18:09
Yatsı 19:29