17 milyonu aşkın emekliyi kapsayacak yeni maaş düzenlemesi için geri sayım sürerken, kulislerde konuşulan formüller netleşmeye başladı. Yılbaşından önce Meclis gündemine gelmesi beklenen çalışmada, standart artışların yerine "yaş" ve "prim ödeme gün sayısı" kriterlerinin merkeze alınacağı kademeli bir sistem üzerinde duruluyor.
Sosyal güvenlik uzmanlarına göre, hazırlanacak yeni modelde prim gün sayısı ve mevcut yaş dikkate alınarak yüzde 5 ile yüzde 20 arasında değişen oranlarda refah payı devreye alınabilir. Enflasyon farkı ve seyyanen dokunuşların birleşmesiyle en düşük emekli aylığının ise 30 bin TL sınırına dayanması bekleniyor.
3 Bin 600 Gün ile 9 Bin Gün Arasındaki Makas Açılacak mı?
Mevcut sistemde düşük primle emekli olanlar ile uzun yıllar sistemde kalanların maaşlarının birbirine yaklaşması, yeni düzenlemenin ana çıkış noktasını oluşturuyor. Uzmanlar, yeni çalışmada tek tip zam yerine prim gününe dayalı basamaklı bir yapının kurulabileceğine dikkat çekiyor.
Buna göre; 3 bin 600, 5 bin, 7 bin 200 ve 9 bin prim günü gibi eşikler üzerinden üçlü veya dörtlü bir kademelendirme yapılması gündemde. Özellikle 9 bin gün prim ödeyerek emekli olan Bağ-Kur’lular ve yüksek kazanç üzerinden prim yatıranların, bu kademeli refah payı artışından daha yüksek oranda faydalanabileceği değerlendiriliyor.
Yaş Kriterinde Güncel Yaş Esas Alınacak
Düzenlemenin en kritik başlıklarından birini de yaş şartı oluşturuyor. Yapılan değerlendirmelerde, emekli olunan tarihteki yaş yerine kişinin bugünkü yaşının baz alınmasının daha adil olacağı vurgulanıyor. 60 veya 65 yaş üzerindeki emeklilerin artan yaşam ve sağlık maliyetleri göz önünde bulundurularak refah payı skalasında üst basamaklarda yer alması muhtemel görünüyor.
EYT’liler Düzenlemeden Nasıl Etkilenecek?
Yaş kriterinin gündeme gelmesiyle birlikte "EYT kapsamındakiler daha az mı zam alacak?" sorusu da tartışılmaya başlandı. Uzmanlar, EYT’lilerin ayrı bir kategori olarak değerlendirilmeyeceğini, her emeklinin kendi prim gün sayısı ve mevcut yaşına göre hesaplamaya dahil edileceğini belirtiyor. Dolayısıyla prim günü yüksek veya yaşı ilerlemiş EYT’lilerin de düzenlemeden aynı koşullarda yararlanacağı öngörülüyor.
En Düşük Emekli Aylığında 30 Bin TL Senaryosu
Milyonların gözü kulağı en düşük emekli maaşının ulaşacağı rakamda. Uzmanların yaptığı projeksiyonlara göre masadaki en güçlü senaryo şu şekilde işliyor:
Mevcut 23 bin 552 liralık taban aylığa uygulanacak yaklaşık yüzde 10'luk enflasyon artışıyla rakamın 26 bin lira bandına çekilmesi,
Bu tutarın üzerine eklenecek yaklaşık 4 bin liralık seyyanen iyileştirme ile en düşük emekli aylığının 30 bin lira seviyesine tamamlanması.
Kök maaşı daha yüksek olan emekliler için ise önce 6 aylık enflasyon oranının yansıtılması, ardından yaş ve prim gününe göre belirlenecek refah payının eklenmesi bekleniyor.
Yeni Maaşlar Ne Zaman Hesaplara Yatacak?
Düzenlemenin yıl sonuna kadar yasalaşması hedeflense de artışların aralık ayında bir ara ödeme olarak değil, doğrudan Ocak 2027 aylıklarına yansıtılması bekleniyor. Aralık ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla kesinleşecek 6 aylık artış oranının üzerine eklenecek refah payı ve seyyanen dokunuşların, geçmiş dönemlerde olduğu gibi maaş takvimine göre fark ödemesi şeklinde hesaplara yatırılması da seçenekler arasında bulunuyor.