Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının hazırladığı "Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği", 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi ve 4 Kasım 2016 tarihli eski düzenlemeyi yürürlükten kaldırdı.
Merkez açma süreci beş aşamada
Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak merkezlerin açılış süreci başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı ve faaliyet izni aşamalarından oluşacak. Başvurular Bakanlığın bilgi sistemi üzerinden alınacak. Başvuruları il müdürlükleri bünyesinde kurulan ve en az 5 üyeden oluşan açılış değerlendirme komisyonu inceleyecek. Komisyonda en az bir mimar ve bir inşaat mühendisi yer alacak. İlin nüfusu, engelli sayısı ve mevcut merkez kapasiteleri gibi veriler her yıl şubat ayında Bakanlığın internet sayfasında duyurulacak. Konum uygunluk belgesi alanların en geç 18 ay içinde ön izin alması gerekecek.
Kapasite ve yapı şartları
Merkezler, girişi ve bahçesi ayrı olan her hizmet binasında veya blokta en fazla 100 kişilik kapasiteyle hizmet verebilecek. Merkez binası yalnızca engelli bireylere yönelik hizmetler için kullanılacak. Merkez adında mevcut resmî ve özel bakım merkezlerinde kullanılan ad ve unvanlar ile yabancı dildeki kelime ve deyimler kullanılamayacak, hizmet verilen engel grubu da adda belirtilmeyecek. Merkezler yangın güvenliği kontrollerini iki yılda en az bir kez yaptıracak. Merkezler yaş ve cinsiyet gruplarına göre planlanacak: 0-6 yaş, 7-12 yaş, 13-18 yaş kız, 13-18 yaş erkek, 19 yaş ve üzeri kadın, 19 yaş ve üzeri erkek.
Asgari personel standardı
Gündüzlü merkezlerde sorumlu müdür dışında her 36 engelli birey için bir meslek personeli ve bir sağlık personeli, her 6 engelli birey için de bir bakıcı personel çalıştırılacak. Yatılı merkezlerde 08.00-16.00 saatleri arasında her 36 engelli birey için bir meslek ve bir sağlık personeli bulunacak. Bu saatler dışında bedensel engellilere hizmet veren merkezlerde sağlık personeli, zihinsel ve ruhsal engellilere hizmet veren merkezlerde ise sağlık veya meslek personeli nöbet sorumlusu olarak görev yapacak.
Denetim ve yaptırımlar
Denetimlerde tespit edilen eksikliklere uyarı ve süre verilmesi, idari para cezası ve merkezin kapatılması yaptırımları uygulanacak. Süresi içinde giderilmeyen eksikliklerde idari para cezası iki katına çıkacak. Hizmet alanlara yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik, tıbbi veya ekonomik zarar veren davranışlara karşı tedbir almayan merkezler hakkında suç duyurusunda bulunulacak ve idari soruşturma açılacak. Faaliyet izni olmadan hizmete başlayan, izinsiz nakil veya devir yapan ya da gerçeğe aykırı belge ve beyan sunan merkezler doğrudan kapatılacak. Doğrudan kapatma cezası alan merkezin kurucularına yeniden merkez açma izni verilmeyecek.
Mevcut merkezler için geçiş süreci
Faal durumdaki merkezlerin, binanın statiğini etkilemeyecek şekilde fiziksel şartlarını en geç 2 yıl içinde yeni yönetmeliğe uygun hâle getirmesi gerekecek. Bu süre sonunda düzenleme yapmayan merkezlere yerleştirme yapılmayacak. Yaş grubu düzenlemesinin 1 Ocak 2028'e kadar tamamlanması öngörülüyor. Faal yatılı merkezlerde yatak odaları en fazla dört kişilik olabilecek.