Bloomberg yazdı: Hafize Gaye Erkan'ın sonunu ne hazırladı?

Bloomberg, Merkez Bankası Başkanlığı'ndan ayrılan Hafize Gaye Erkan'ın sonunu hazırlayan faktörün Bakan Şimşek'in güvenini kaybetmek olduğunu yazdı. PPK üyeleriyle Erkan arasında ciddi tartışmalar yaşandığı ve Şimşek'in arabulucu olarak devreye girdiğini aktaran Bloomberg, Merkez Bankası'nda yaşanan depremin perde arkasını adım adım tüm ayrıntılarıyla anlattı.

Ekonomi 08.02.2024, 11:36
Bloomberg yazdı: Hafize Gaye Erkan'ın sonunu ne hazırladı?

Finans alanındaki yayınlarıyla dünyanın saygın ekonomi platformlarından Bloomberg, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında (TCMB) yaşanan depreme eğilmeye devam ediyor.

Bloomberg, Gaye Erkanın görevi bırakması ve yardımcısı Fatih Karahanın Merkez Bankası Başkanlığı koltuğuna oturumasıyla sonuçlanan süreci yazdı.

Beril Akman ve Kerim Karakaya imzalı haber "Türk merkez bankacısının aylar süren çöküşünün iç yüzü" başlığını taşıyor.

Haberde, Hafize Gaye Erkanın şoke eden ayrılığının Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşekle yaşadığı anlaşmazlığı takiben geldiği belirtildi.

Haberde şu ifadeler yer aldı:

* Türk merkez bankacıları uzun zamandır tek kişilik bir kitleye oynuyor.
* Hafize Gaye Erkan söz konusu olduğunda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın güveni son ana kadar neredeyse hiç sarsılmadı.

* Fakat sonra yaklaşık 1,1 trilyon dolarlık ekonomiye yeni bir çehre kazandırmayı misyon edinen Maliye Bakanı Mehmet Şimşek gibi diğer ağır topların güvenini kaybetmiş olması Erkanın sonunu hazırladı.

Sonuçsuz kalan bir güç oyunu
* Merkez Bankası içinde ve Türkiyenin iktidar koridorlarında kendisini eleştirenlere göre, Erkanın yaklaşık sekiz aylık görev süresinin sona ermesi, personel ile yaşadığı çatışmaların doruk noktasıydı.

* İç müzakereler hakkında bilgi sahibi olan ve medyaya konuşma yetkileri olmadığı için isimlerinin açıklanmasını istemeyen kişilere göre, bu, nihayetinde sonuçsuz kalan bir güç oyunuydu.

Gaye Erkana çağrılar yanıtsız kaldı
Haberde Erkanın, Şimşekle birlikte geleneksel politikalara dönerek övgülere mazhar olmasının, ödemeler dengesi krizini ve potansiyel bir devalüasyonu önlediği aktarıldı.

Bloomberg, Merkez Bankası ile Hazine ve Maliye Bakanlığının haber için görüş vermeyi reddettiğine, Erkana yapılan çağrıların ve mesajların cevapsız kaldığına dikkat çekti.

Haberde yer alan bazı yorumlar şöyle:

* Erkanın bariz eksikliklerine gösterilen ilgi, selefi olan erkeklere gösterilen muameleyle de tam bir tezat oluşturuyordu. Eski merkez bankacılarından bazıları ekonominin zararına olacak şekilde Erdoğanın emirlerini yerine getirmiş ancak basın ya da siyasetçilerden aynı muameleyi görmemişlerdi.

* Bu durum, Erkanın düşüşünde toplumsal cinsiyetin oynadığı rol ve daha geniş anlamda, 38 ülkeli Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı içinde işgücü piyasasına katılım oranının en düşük olduğu ekonomide Türk kadınının durumu hakkında soru işaretleri yaratabilir.

Gerilim tırmanmaya başladı
Gaye Erkan döneminde yabancı yatırımcısının 5,3 milyar dolarlık devlet tahvili aldığını ve Borsa İstanbulun yüzde 60tan fazla yükseldiğinin anımsatıldığı haberde, yatırımcı güveni artarken, hükümet içindeki bazıları için gerilimin çoktan tırmanmaya başladığı aktarıldı.

Hükümet içindeki söz konusu kişiler, Erkanın birkaç ay görevde kaldıktan sonra, daha önce bakanlar ya da hükümet yetkilileri için çalışmış kişileri seçerek siyasi açıdan bilgili bir danışman ekibi oluşturmaya başladığını söyledi.

"Erdoğana sempatik görünmek için..."
Bu kişiler, Erkanın Aralık ayında Hürriyet gazetesine verdiği ilk mülakatın, Erkanın hırsları hakkındaki okumalarını doğruladığını ifade etti. Bu röportajda Erkan, politikanın zaten yeterince sıkı olduğunu söyleyerek bir kez daha güvercin bir ton takınmış görünüyordu. Bu yorum, faiz belirleme komitesinin bazı üyelerinin, Başkanın Erdoğana daha sempatik görünmek istediğine ve erken bir gevşeme döngüsü başlatabileceğine inanmasına yol açtı.

Haberde, Hürriyet röportajında ev kiralarının yükseliğinden dem vuran ve ailesinin yanına taşındığını söyleyen Erkanın bu sözlerinin bazı hükümet üyeleri için çok politik olduğu ve ekonomi yönetiminin yansıtmak istediği teknokrat imajıyla çeliştiği ifade edildi.

Gerilim ne zaman tırmandı?
Faizleri belirleyen Para Politikası Kurulu (PPK) içindeki gerilimin, Ocak ayında Erkanın yatırımcı toplantıları için New Yorka gitmesi ve Erdoğanın ekonomi ekibini revize etmesinin arından Merkez Bankasının düzenlediği ilk toplantı olmasıyla doruğa çıktığı yazıldı.

Bloomberg haberi şöyle devam etti:

* Konuya dair bilgi sahibi kişilere göre Erkan, başta Merkez Bankası yardımcılarını geziye götürmek istemedi. Sonunda, PPK üyeleri Fatih Karahan ve Cevdet Akçay kendisine eşlik etti. Yatırımcı ilişkilerinden sorumlu yardımcısı Hatice Karahan ise yoktu.

* Yatırımcı görüşmelerini tamamladıktan sonra Erkan 10 gün daha Türkiyeye dönmedi ve yerine bir başkan vekili atamadan seyahatini neredeyse bir aya uzattı.

ABDdeyken facia patlak verdi
* Erkan ABDdeyken, bir gazetede ailesinin Merkez Bankasının işlerinde rol oynadığına dair iddiaların yayınlanmasıyla ülkede facia patlak verdi.

* Konu hakkında bilgi sahibi olan kişiler o dönemde Bloomberge Erkanın babasının bankada sürekli bulunduğunu ve kurumda resmi bir görevi olmamasına rağmen bankanın işlerine -özellikle de personel kararlarına- müdahil olduğunu doğruladıklarını söyledi.

* Erkanın babası sık sık İstanbul Sanayi Odasındaki bir toplantı da dahil olmak üzere iş etkinliklerine katılıyordu. Söz konusu kişiler, Şimşekin de baba Erkanın katılımı karşısında şaşkınlığa uğrayanlar arasında olduğunu söyledi.

* İddiaların ortaya çıkmasından günler sonra Erkan iddiaları reddetti ve yasal yollara başvuracağına dair söz verdi. Xte yaptığı açıklamada Erkan, yatırımcılarla daha fazla görüşme yapmak üzere ABDde olduğunu söyledi.

* İddialar ve Erkanın ABD seyahatinin uzaması, para politikası için önemli bir nokta olduğu kanıtlanan toplantı öncesinde tartışmaları sekteye uğrattı.

Şimşekle gerilim tırmanıyor...
* Geçen ay politika yapıcıların normalde faiz oranlarını tartışacakları hafta, bunun yerine PPK üyeleri ve Erkan arasında son olaylar üzerine yapılan çok sayıda tartışmayla geçti. Şimşek arabuluculuk yapmak amacıyla bu toplantıların bazılarına katıldı.

* Şimşekle aralarında da gerilim yükseliyordu. Şimşek ve diğer politika yapıcılar bu gerilimin Merkez Bankasının güvenilirliğini ve itibarını sorgulatacağından giderek daha fazla endişe duymaya başladılar. Maliye Bakanının sonunda Erdoğana durumu anlattığı ve Cumhurbaşkanından Erkanı görevden almasını istediği söyleniyor.

İlk plan farklıydı ama...
* Başlangıçtaki plan, Erkanın üç selefini para politikasını çok fazla sıkılaştırdıkları için görevden alan Erdoğan tarafından tasarlanan başka bir politika değişikliği algısından kaçınmak için gelecek ay yapılacak yerel seçimlere kadar beklemekti.

* Son bundan daha erken geldi. Erkan cuma günü gece yarısından kısa bir süre önce "görevinden alınmak" istediğini açıkladı. Saatler sonra yayınlanan bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Erdoğanın onu "görevden aldığı" belirtildi.

Kaynak: Bloomberg

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığını Sizce Kim Kazanır?
Namaz Vakti 23 Şubat 2024
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı