Memuriyette Yeni Dönem: İşe Girişte Uyuşturucu Testi Şartı Geliyor

Kamuya personel alımlarında yeni bir uygulama daha gündemin üst sıralarına yerleşti. Son dönemde artan uyuşturucu operasyonlarının ardından birçok kurum, işe giriş süreçlerinde “bağımlılık yapıcı madde tarama testi” talebini daha görünür hale getirdi. Özel sektörde uzun süredir uygulanan testlerin, kamu tarafında da yaygınlaşabileceği konuşuluyor.

Özellikle dikkat ve yüksek sorumluluk gerektiren görevler bu sürecin merkezinde yer alıyor. Enerji, lojistik, ağır sanayi, savunma, güvenlik ve sağlık gibi alanlarda çalışan personel için madde testleri artık neredeyse standart prosedür haline geldi. Bazı kamu kurumlarının da bu uygulamayı işe alım kriterleri arasına dahil ettiği belirtiliyor.

İstanbul’da Günde 20 Bini Aşkın Test

Laboratuvar yetkililerinin aktardığı bilgilere göre yalnızca İstanbul’da her gün 20 binden fazla işveren talepli madde tarama testi gerçekleştiriliyor. Son aylarda test talebinin 6–7 kat arttığı ifade ediliyor.

Testler çoğunlukla idrar, kan veya tükürük örneği üzerinden yapılıyor. Ortalama ücretin ise 2 bin 200 TL seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Artan talep doğrultusunda laboratuvarlar kurumsal paketler hazırlıyor, mobil numune ekipleri oluşturuyor ve toplu anlaşmalar yapıyor. Bu tablo, madde testlerinin bireysel bir sağlık kontrolü olmanın ötesine geçerek kurumsal risk yönetiminin parçası haline geldiğini gösteriyor.

Kamu Kurumlarında Denetim Sıkılaşıyor

Özellikle kritik altyapı ve savunma alanında faaliyet gösteren kurumlarda uygulamanın daha sistematik olduğu ifade ediliyor. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları işe alım süreçlerinde madde testini öne çıkaran kurumlar arasında gösteriliyor.

Savunma sanayii tarafında ise ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi kuruluşlarda güvenlik gerekçesiyle denetimlerin düzenli şekilde uygulandığı belirtiliyor.

Uzmanlar, bu alanlarda görev yapan personelin dikkat düzeyi ve karar alma kapasitesinin yalnızca kurum performansını değil, kamu güvenliğini de doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Bu nedenle kamuya alımlarda madde testinin daha yaygın bir kriter haline gelebileceği değerlendiriliyor.

Hukuki Sınırlar ve Kişisel Veriler

Hukukçulara göre işverenin madde testi talep etmesi tamamen yasak değil. Ancak bunun işin niteliğiyle bağlantılı olması, adayın açık rızasının alınması ve test sonuçlarının gizliliğinin korunması gerekiyor. Aksi durumda özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması açısından hukuki sorunlar doğabiliyor.

İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında işyerinde uyuşturucu kullanımı veya bulundurulması “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” olarak değerlendirilebiliyor. Bu durumda işverenin tazminatsız fesih hakkı doğabiliyor.

Kamuya atanmak isteyen adaylar açısından madde testinin zorunlu hale gelip gelmeyeceği henüz netleşmiş değil. Ancak hem özel sektördeki artış hem de kamu kurumlarındaki uygulamalar, işe alımlarda yeni bir dönemin kapıda olduğuna işaret ediyor.