Türkiye'nin PISA Sınavı Başarısının Nasıl Gerçekleştiği Belli Oldu

OECD tarafından açıklanan PISA 2025 sonuçlarına göre Türkiye; fen bilimleri ve okuma alanlarında tarihinde ilk kez OECD ortalamasının üzerine çıkarken, matematik alanında ise ortalamaya oldukça yakın bir performans sergiledi. Türkiye, 2022 yılına kıyasla puanlarını fen bilimlerinde 18, okumada 16 ve matematikte 9 puan artırdı. Bu yükselişle birlikte katılımcı ülkeler arasındaki sıralamasını fen bilimlerinde 34’ten 19’a, okumada 36’dan 18’e, matematikte ise 39’dan 28’e taşıdı.

Merkezi Sınavlardaki Soru Yapısı Değişimi Yükselişi Tetikledi

Eğitim uzmanları ve akademisyenler, elde edilen bu ivmenin arkasındaki en temel etkenin Liselere Geçiş Sistemi (LGS) gibi merkezi sınavlardaki soru mantığının PISA formatıyla uyumlu hale getirilmesi olduğunu vurguluyor.

Bağlam Temelli Sorular: Son yıllarda LGS’de ezberci bilgiden ziyade; okuduğunu anlama, grafik ve tablo yorumlama, veri analiz etme ile disiplinler arası düşünme becerisini ölçen sorulara ağırlık verildi.
Erken Yaşta Hazırlık: Öğrencilerin ortaokulun ilk yıllarından itibaren beceri temelli bu soru tipleriyle karşılaşması, PISA’nın ölçtüğü "bilgiyi gerçek hayata uygulama" yetkinliğinde doğrudan bir hazır bulunuşluk sağladı.

Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, 20 yıl boyunca eğitime ayrılan kaynakların artması, derslik ve öğretmen başına düşen öğrenci sayısının azalması ile okullardaki dijital altyapı yatırımları da genel başarıyı destekleyen diğer unsurlar arasında gösterildi.

Sosyoekonomik Eşitsizlikler ve Dijital Beceri Uyarısı

Başarı tablosuna rağmen uzmanlar, genel ortalamaların eğitimdeki iç eşitsizlikleri tam anlamıyla kapatmadığına dikkat çekiyor.

Fırsat Eşitliği Arayışı: Türkiye’de sosyoekonomik açıdan en avantajlı ve en dezavantajlı %25’lik dilimde yer alan öğrenciler arasında fende 81 puanlık belirgin bir fark bulunuyor. Ayrıca öğrencilerin %41,6'sı en az bir tür maddi veya sosyal yoksunluk bildirdi.
Dijital Becerilerde Gelişim İhtiyacı: PISA 2025'te ilk kez ölçülen "hesaplamalı problem çözme" alanında Türkiye 473 puan alarak, 500 olan OECD ortalamasının gerisinde kaldı.

Elde edilen sonuçlar Türkiye'nin beceri odaklı eğitim yaklaşımında önemli bir ivme kazandığını gösterirken, uzmanlar gelecek dönemde başarı grafiğinin sürdürülebilir olması için okullar arası imkan farklarının azaltılması gerektiğinin altını çiziyor.