Yayıncılar iflasın eşiğine geldi

Kâğıdın tonu bir yılda beş katına çıktı, malzeme fiyatları katlandı Yayıncılar iflasın eşiğine geldi

Eğitim 07.05.2022, 18:47
Yayıncılar iflasın eşiğine geldi

AKPNİN dışa bağımlılık politikasından en çok etkilenen sektörlerden biri yayıncılık oldu. Türkiye, 2005te özelleştirilen kâğıt fabrikaları nedeniyle yüzde 90 dışa bağımlı hale geldi. Son bir yıl içerisinde kâğıdın tonu 5 bin liradan 25 bin liraya yükseldi. 

Kâğıt fiyatlarındaki artış, ders kitapları da dahil yayıncılığı neredeyse durdurdu. 

DERS KİTAPLARI DA ZORDA

SEKTÖR temsilcileri, "Gemi Türkiyeye gelene kadar kâğıdın fiyatı yüzde 25 zamlanıyor. MEB bile pahalı diye iptal ettiği ihaleyi yeniden yapıp daha yüksek fiyatı kabul etti. Ders kitaplarının zamanında dağıtılıp dağıtılamayacağı yakın zamana kadar soru işaretiy- A\ di. Böyle giderse MEB ders kitabı bastıracak matbaa bulamayacak" dedi.

Kâğıt fiyatlarındaki artış ders kitapları da dahil kitap basımını neredeyse durdurdu Yayıncı iflasın eşiğinde Kâğıdın tonu bir yılda 5 bin liradan 25 bin liraya çıktı. Boya, kalıp gibi maliyetler nedeniyle basılan kitaplar da yüzde 50-100 arasında zamlandı.

Yayıncılar zorda.

Türkiye İstatistik Kurumuna (TÜİK) göre fiyatı en fazla artan ürünlerden biri kağıt. TÜİKe göre yıllık artışı yüzde 256yı bulan kâğıtın tonu piyasada geçen yıl mart ayında 5 bin lirayken bu yıl 25 bin liraya ulaştı. Kâğıtta dışa bağımlı olan Türkiyede yayıncılık sektöründe büyük bir kriz yaşanıyor. 2022nin ilk iki ayında bandrol verilen kitap sayısı önceki yıla göre yüzde 14.53 düştü. Türkiye, 2005te özelleştirilen kâğıt fabrikaları nedeniyle kâğıtta yüzde 90 dışa bağımlı hale geldi. Dünyada yaşanan arz kriziyle dolar bazlı fiyatlar artarken döviz kurlarındaki yükselme de iç piyasada fiyatları patlattı.

İflas etmemeye direndiklerini söyleyen sektör temsilcileri KDVnin kaldırılmasını ve yerli kâğıt endüstrisinin tekrar canlandırılmasını talep ediyorlar. Fiyatlar yolda zamlanıyor Hammadde fiyatlarının haftalık zamlandığmı söyleyen Türkiye Yayıncılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Kenan Kocatürk, yüzde 400leri bulan artışlara karşın eski ktiapların yüzde 50-60 yeni basımların ise yüzde 100 zamlandığmı belirtti.

Nisan ayında tarihin en kötü satış rakamlarını gördüklerini söyleyen Kocatürk, şunları söyledi: "Satışlar dörtte bire düştü. İnsanların alım gücü ve öncelikleri malum. Bunları bilerek fiyat vermeye çalışıyoruz ama olmuyor. Elimiz titreyerek fiyat belirliyoruz. Eskiden bir ay sonraki fiyatı bilemiyorduk, şimdi bir hafta sonraki fiyat değişiyor. Bir gün sonraki fiyatın değişeceği günler de yakın. Kâğıt yüklü gemi Türkiyeye gelene kadar fiyatı yüzde 25 zamlanıyor. Vadeli ödeme kalktı, peşin ödeseniz bile fiyat garantisi yok, limana gelince son fiyatı kabul etmeniz gerekiyor." 

MEB de basımda zorlanıyor

Sektörde kitap basmak da satmak da zorlaşırken bu zorluğun Milli Eğitim Bakanlığını da (MEB) vurduğu belirtiliyor. Kocatürk, sektördeki duyumlara göre Milli Eğitim Bakanlığının da ders kitapları bastırmada zorlandığını aktarıyor.

Kocatürk, "MEBe yardımcı kitaplar da dahil 100 bin ton kâğıt lazım ama bulmak çok zor artık. Sektörden duyduğumuza göre MEB geçen günlerde yardımcı kitapların bir kısmı için ihale açmış ve fiyatı yüksek bulduğu için iptal etmiş. Sonra o fiyatın daha üstünde bir fiyatı kabul etmek zorunda kalmış. Ders kitaplarının zamanında dağıtılıp dağıtılamayacağı bile yakın zamana kadar soru işaretiydi sektör içinde. Şimdilik çözülmüş" diye konuştu.

Kocatürk, çözüm için AB ülkeleri dışından yapılan kâğıt ihracatına uygulanan yüzde 10luk fonun kaldırılmasını isteyerek yerli kâğıt endüstrisinin yeniden canlandırılması gerektiğini de vurguladı. 2022 ilk iki ayında akademik kitaplar yüzde 14.12, edebiyat kitapları yüzde 36.74, çocuk ve ilk gençlik kitapları yüzde 20.95 düşerken inanç kitapları yüzde 15.91 arttı Devlete kitap basan zararda İptal edilen ihalenin yenilendiğini doğrulayan

 Eğitim Yayıncıları Meslek Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Can ise durumu şöyle anlattı: "Devlet, kitapların yüzde 55ini özel sektörden alıyor kalanlarını da kendisi bastırıyor. Devlet, kendi kitaplarını basmak için matbaacılara ihale açtı ama fiyatı uygun bulmayıp iptal etti, sonra yeniden yaptı. İhalede devletin belirlediği maliyet 1.36 kuruştu ama matbaacılar en düşük teklifi 1.45 kuruş olarak verdiler. Kabul edilmedi, iptal edildi. Sonra yeni ihale yapıldı ve verilen fiyat kabul edildi ama bu fiyatın daha yüksek olduğu tahmin ediliyor."

Maliyetler böyle artmaya devam ederse MEBin de kitap bastıracak yayıncı ve matbaa bulamayacağını söyleyen Can, "Biz zaten 2-3 yıldır ders kitaplarından para kazanamıyoruz. Geçen yıl zarar ettik ders kitabı ihalesinde. Dolar çok oynadı çünkü. İhaleler nisan ayında yapılıyor biz şubatta kâğıtları alıyoruz. Haziranda bize, ihaledeki tutarın yüzde 10-30 arasını ödüyorlar avans olarak. Geriye kalanı da ekim ayının sonunda alınıyor. O arada sırf kur farkı ve enflasyon farkı bile zararın büyüklüğünü gösteriyor" dedi.

Kimse üretemez

Matbaaların dolar endeksli fiyat vermeye başladıklarını söyleyen Yayıncılar Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Elif Akkaya ise, bu krizin hem MEBi hem de Kültür Bakanlığınıda vuracağını belirtti. Akkaya, "Fiyat verilemez duruma gelindi. Maliyet belli olmayan bir sektörde kimse üretim yapamaz. Devletten de hiçbir şekilde yardım gelmiyor. Sonumuz hayra alamet değil, gerçekten" diye konuştu.

ALI CAN POLAT / CUMHURİYET

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Şu an seçim olsa hangi partiye oy verirdiniz?
Şu an seçim olsa hangi partiye oy verirdiniz?
Namaz Vakti 25 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı